Rozdział V
Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub
życia
Art. 220.
§ 1. Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez
uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i
podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych.
§ 2. Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki
Socjalnej oraz z właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz jednostek upoważnionych do przeprowadzania badań materiałów i
procesów technologicznych w celu ustalenia stopnia ich szkodliwości dla
zdrowia oraz zakres tych badań,
2) zakaz albo ograniczenie stosowania, obrotu lub transportu materiałów i
procesów technologicznych ze względu na ich szkodliwość dla zdrowia albo
uzależnienie ich stosowania, obrotu lub transportu od przestrzegania
określonych warunków.
§ 3. Przepisy § 2 nie dotyczą substancji i preparatów chemicznych.
Art. 221.
§ 1. Niedopuszczalne jest stosowanie substancji i preparatów chemicznych nie
oznakowanych w sposób widoczny, umożliwiający ich identyfikację.
§ 2. Niedopuszczalne jest stosowanie niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych
preparatów chemicznych bez posiadania aktualnego spisu tych substancji i
preparatów oraz kart charakterystyki, a także opakowań zabezpieczających
przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem.
§ 3. Stosowanie niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych preparatów chemicznych
jest dopuszczalne pod warunkiem zastosowania środków zapewniających
pracownikom ochronę ich zdrowia i życia.
§ 4. Zasady klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych pod względem zagrożeń
dla zdrowia lub życia, wykaz substancji niebezpiecznych, wymagania dotyczące
kart charakterystyki substancji lub preparatów niebezpiecznych oraz
sposób ich oznakowania określają odrębne przepisy.
§ 5. (uchylony).
Art. 222.
§ 1. W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji,
preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym
lub mutagennym, pracodawca zastępuje te substancje, preparaty,
czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje
inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim
wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
§ 2. Pracodawca rejestruje wszystkie rodzaje prac w kontakcie z substancjami, preparatami,
czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym
lub mutagennym, określonymi w wykazie, o którym mowa w § 3, a także
prowadzi rejestr pracowników zatrudnionych przy tych pracach.
§ 3. Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw pracy, uwzględniając zróżnicowane właściwości substancji, preparatów,
czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub
mutagennym, ich zastosowanie oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków
zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z ich stosowania,
określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o
działaniu rakotwórczym lub mutagennym i sposób ich rejestrowania,
2) sposób prowadzenia rejestru prac, których wykonywanie powoduje konieczność
pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami
lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym,
3) sposób prowadzenia rejestru pracowników zatrudnionych przy tych pracach,
4) wzory dokumentów dotyczących narażenia pracowników na substancje,
preparaty, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym
lub mutagennym oraz sposób przechowywania i przekazywania tych dokumentów
do podmiotów właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania chorób
zawodowych,
5) szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi
przez substancje, preparaty, czynniki lub procesy technologiczne o
działaniu rakotwórczym lub mutagennym,
6) warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia pracowników narażonych
na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych
o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.
Art. 2221.
§ 1. W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych
czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki
eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego
narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
§ 2. Pracodawca prowadzi rejestr prac narażających pracowników na działanie
szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych
przy takich pracach.
§ 3. Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw pracy, uwzględniając zróżnicowane działanie czynników biologicznych
na organizm człowieka oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków
zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z wykonywania pracy w
warunkach narażenia na działanie czynników biologicznych, określi, w drodze
rozporządzenia:
1) klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych,
2) wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych,
3) szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi
przez szkodliwe czynniki biologiczne, w tym rodzaje środków niezbędnych
do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników narażonych
na działanie tych czynników, zakres stosowania tych środków oraz
warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia narażonych pracowników,
4) sposób prowadzenia rejestrów prac i pracowników, o których mowa w § 2,
oraz sposób przechowywania i przekazywania tych rejestrów do podmiotów
właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania chorób zawodowych.
Art. 223.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany chronić pracowników przed promieniowaniem
jonizującym, pochodzącym ze źródeł sztucznych i naturalnych, występujących
w środowisku pracy.
§ 2. Dawka promieniowania jonizującego pochodzącego ze źródeł naturalnych,
otrzymywana przez pracownika przy pracy w warunkach narażenia na to promieniowanie,
nie może przekraczać dawek granicznych, określonych w odrębnych
przepisach dla sztucznych źródeł promieniowania jonizującego.
Art. 224.
§ 1. Pracodawca prowadzący działalność, która stwarza możliwość wystąpienia nagłego
niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia pracowników, jest obowiązany
podejmować działania zapobiegające takiemu niebezpieczeństwu.
§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, pracodawca jest obowiązany zapewnić:
1) odpowiednie do rodzaju niebezpieczeństwa urządzenia i sprzęt ratowniczy
oraz ich obsługę przez osoby należycie przeszkolone,
2) udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanym.
§ 3. Przepisy § 1 i 2 nie naruszają wymagań, określonych w odrębnych przepisach,
dotyczących katastrof i innych nadzwyczajnych zagrożeń.
Art. 225.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby prace, przy których istnieje możliwość
wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego,
były wykonywane przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji.
§ 2. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i
Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac, o których
mowa w § 1.